على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2681

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

موى كوتاه سخت مرغول . و رجل قطط الشعر : مرد مرغول و بر پيچان موى . ج : قططون . قطط ( qatat ) م . ع . قطط قططا و قطاطة . مر . قطاطة ( qat tat ) . قطط ( qetat ) ع . ج . قطة ( qettat ) . قططة ( qetatat ) ع . ج . قط ( qett ) و قطة ( qettat ) . قططون ( qatatuna ) ع . ج . قطط ( qatat ) . قطع ( qat ' ) ص . ع . ثوب قطع : جامهء بريده . قطع ( qat ' ) ا . ع . جدائى . قطع ( qat ' ) م . ع . قطعه قطعا و مقطعا و تقطاعا ( از باب فتح ) : بريد آن را و جدا كرد آن را . و قطع النهر قطعا و قطوعا : گذشت از آن جوى . و قطع فلانا بالقطيع : زد فلان را بتازيانه . و قطعه بالحجة : چيره شد يروى بحجت . و قطع لسانه : بنيكوئى و احسان كوتاه كرد زبان آن را و خاموش ساخت آن را . و قطع رحمه قطعا و قطيعة : بريد خويشى را و گسست پيوند برادرى را . و قطع فلان الحبل : خفه شد فلان . قال تعالى : فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَى السَّماءِ ثُمَّ لْيَقْطَعْ اى ليختق لان المختنق يمد السبب الى السقف ثم يقطع نفسه من الارض حتى يختنق . و قطع الحوض : پر كرد نيمهء حوض را و بريد از آن آب را . و قطع عنق دابته : فروخت ستور خود را . و قطعنى الثوب : پسنده شد مرا آن جامه . و قطع الحدث الصلاة قطعا : باطل كرد حدث نماز را . و قطع فلان عن حق فلان قطعا : منع كرد فلان حق فلان را . و منه : قطع الرجل الطريق . و قطع بفلان ( مجهولا ) : فروماند فلان در راه از قافله بيك سببى . و قطع فلان ( ايضا مجهولا ) : تا سه زده گرديد فلان . و قطعت يده قطعا و قطعة و قطعا و قطاعا ( از باب سمع ) : بريده شد دست آن از بيمارى . قطع ( qat ' ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - برش . و جزء و پاره و پارچه و قطعه و تكه . و اندازه . و قطع جواب : جواب شافى و كافى . و قطع جواب دادن : جواب شافى و كافى دادن . و قطع رحم كردن : گسيختن علاقه و پيوند خويشاوندى را . و قطع طريق كردن : راهزنى كردن و غارت كردن و تاراج نمودن در راه بيابان و گشتن . و قطع علاقه كردن : واگذاشتن و ترك كردن بستگى و علاقه را . و قطع كامل : اندازهء كامل . و قطع مسافت كردن : مسافرت كردن و رفتن و پيمودن مسافت ما بين دو آبادى را . و قطع نزاع : ترك دعوا و فيصل گفتگو . و قطع نزاع كردن : ترك دعوا و خصومت دادن . و ترك دعوا و خصومت نمودن . و قطع نظر : بازگشت نگاه و ترك نگاه . و قطع نظر كردن : ترك كردن چيزى و منصرف شدن از آن چيز . قطع ( qet ' ) ا . ع . پارهء بريدهء از درخت . و پيكان خرد پهناور كه در تير نشانند . ج . اقطاع و اقطع و قطاع . و تاريكى آخر شب و پاره‌اى از تاريكى آن . و از اول شب تا سه يك حصهء آن . قوله تعالى : فَأَسْرِ بِأَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِنَ اللَّيْلِ . و تير هيچ‌كاره . و گليم خرد كه بر پشت شتر اندازند چون بر آن برنشينند و آن بمنزلهء زين پوش است مر اسب را . و نهالين زين . ج : قطوع و اقطاع . قطع ( qet ' ) و ( qot ' ) ا . ع . انقطاع آب چاه در تابستان . يق : اصابهم قطع . و كذلك : اصابهم قطع . قطع ( qot ' ) ا . ع . دمه . و تاسهء از فربهى و جز آن . و راهزنان . قطع ( qot ' ) ا و ص . ع . ج . اقطع و قطعاء . و ج . قطيع . و ج . قاطع . يق : هم قطع الطريق اى قطاع الطريق . قطع ( qot ' ) م . ع . قطع قطعا و قطعة و قطعا . مر . قطع ( qat ' ) . قطع ( qata ' ) ع . ج . قطعة ( qata'at ) . قطع ( qate ' ) ص . ع . گنگ و بريده آواز . قطع ( qeta ' ) ا . ع . پاره‌اى از شب . قطع ( qeta ' ) ا . ع . ج . قطعة ( qet'at ) . قطع ( qota ' ) ا . ع . ج . قطعة ( qot'at ) . قطع ( qota ' ) ص . ع . مرد برندهء خويشى و آزارندهء خويشان . قطع ( qoto ' ) ع . ج . قطيع . قطعا ( qat'an ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - هرگز و اصلا و ابدا و به هيچ وجه . قطعاء ( qat ' ' ) ص . ع . رحم قطعاء : خويشى بريده . يق : بينهما رحم قطعاء اذا لم توصل . و نيز قطعاء : مونث اقطع . ج : قطع ( qot ' ) و قطعان ( qot ' n ) . قطعاء ( qota ' ' ) ع . ج . قطيع . قطعات ( qat ' t ) و ( qato ' t ) و ( qoto ' t ) ا . ع . قطعات الشجر : كرانه‌هاى گره درخت كه پس از بريدن از آن بيرون آيد . و قطعات الشجر و قطعات الشجر كذلك . قطعات ( qata ' t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قطعه‌ها و پارچه و اجزاء و پاره‌ها . و برشها . قطعان ( qot ' n ) ع . ج . قطيع . و ج . اقطع و قطعاء . قطعة ( qat'at ) م . ع . قطع قطعا و